نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

عملیات تخریب ساختمان (1) ؛ چک لیست عملیات تخریب ساختمان

عملیات تخریب ساختمان چیست؟

مطابق با مفاد بند 12-8-1 مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان، عملیات تخریب ساختمان، به شرح ذیل تعریف می­ شود.

تخریب ساختمان مبحث دوازدهم قانون مقررات ملی ساختمان - عملیات تخریب ساختمان - 1
عملیات تخریب ساختمان در مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان

توضیح ارائه‌شده در این قسمت، توضیح مختصری از عملیات تخریب ساختمان می ­باشد، اما اگر بخواهیم توضیح کامل‌تری از عملیات تخریب ارائه دهیم، می­ توانیم با استناد به مفاد فصول 24 و 26 نشریه 55 سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی) و همچنین مفاد فصل اول فهرست‌بهای ابنیه سال 1399، عملیات تخریب را به شرح ذیل بیان نماییم.

عملیات تخریب، به مجموعه اقداماتی گفته می ­شود که به منظور حذف، اصلاح (تعمیر و مرمت و بازسازی) و نوسازی یک موضوع اجرایی، در حین بهره‌وری و یا پس از عمر مفید آن، بر روی تمام و یا قسمتی از بنا و حتی گاها فراتر از محدوده بنا و متناسب با موضوع و محدوده فعالیت اجرایی، پس از اخذ تأییدیه‌های لازم، مطابق با دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های موجود صورت می‌پذیرد.

چرا باید عملیات تخریب صورت پذیرد؟ علل و اهداف عملیات تخریب چیست؟

همان‌طور که در تعریف عملیات تخریب ساختمان مشاهده کردید، سه موضوع حذف، اصلاح و نوسازی، جزء علل و اهداف اصلی عملیات تخریب می­ باشد که هر یک از این موضوعات، خود دارای علل جزئی و منحصربه‌فرد می­ باشند که در این بخش به‌تفصیل بررسی خواهند شد.

عملیات تخریب ساختمان تخریب ساختمان 1 - عملیات تخریب ساختمان - 2
شکل 1- علل عملیات تخریب ساختمان

اصلاح (ترمیم و مرمت، بازسازی)

مطابق با مفاد بند 24-1 نشریه 55، عوامل متعددی باعث الزام به تعمیر، ترمیم و مرمت ساختمان­ های مسکونی می­ گردند که لازمه هر یک از این موضوعات، اجرای عملیات تخریب می‌باشد.

بند 24 1 نشریه 55 عملیات تخریب ساختمان تخریب ساختمان - عملیات تخریب ساختمان - 3

همان‌طور که مشاهده کردید، علل عملیات‌ترمیم، در این بند از نشریه 55 به‌طور کامل بیان‌شده است. در ادامه، تصاویری، به‌عنوان‌مثال و در جهت تکمیل و تفهیم بهتر عوامل قیدشده در بند فوق، در اختیار خوانندگان قرارگرفته و از ارائه توضیحات بیشتر، صرف‌نظر شده است.

بتن کرمو عملیات تخریب ساختمان - عملیات تخریب ساختمان - 4
شکل 2- عملیات تخریب بتن کرمو

در تصویر فوق، جهت ترمیم بتن کرمو شده، عملیات تخریب بتن امری ضروری قلمداد می ­شود.

و خاک برداری ساختمان 1 - عملیات تخریب ساختمان - 5
شکل 3 تخریب سقف منازل مسکونی بر اثر وزش باد در رامسر

در تصویر مشاهده شده جهت ترمیم سقف، عملیات تخریب زیرسازی‌های سقف و ایجاد زیرساخت‌های جدید امری ضروری قلمداد می­ شود.

ساختمان 1 - عملیات تخریب ساختمان - 6
شکل 4 تأثیرات و خرابی‌های ناشی از جنگ­

در شکل 4، جهت ترمیم نما و سنگ‌فرش این محل، عملیات تخریب کامل نما و کف‌سازی آسیب‌دیده، ضروری قلمداد می­ شود.

و ساز غیرمجاز - عملیات تخریب ساختمان - 7
شکل 5 ساخت‌وساز غیرمجاز و اضافه کردن یک طبقه غیرقانونی

در شکل 5، جهت ایجاد اطمینان و ترمیم سازه اصلی، عملیات تخریب طبقه غیرمجاز امری ضروری قلمداد می­ شود.

مثال‌های ارائه‌شده در این قسمت تنها بخش کوچکی از موارد متعدد مربوط به موضوع اصلاح می ­باشد.

نوسازی

گاها ممکن است بر اثر وقوع هر یک از عوامل بند 24-1 نشریه 55، شدت خسارات وارد بر سازه و یا تغییرات موردنیاز در پروژه، در حدی باشد که اکتفا به ترمیم و اصلاح ­های موضعی و اساسی، تأمین‌کننده شرایط مطلوب نبوده و لازم باشد که سازه موجود به‌طور کامل تخریب و مجدداً از ابتدا ساخته شود. در این حالت، هدف نوسازی به‌عنوان یکی از عوامل تخریب، شناخته می­ شود.

متأسفانه با توجه به وجود بافت فرسوده بشمار در سطح کشور، تأثیر عامل پیرشدگی مصالح، بیش از سایر عوامل در بحث نوسازی نمود پیدا می­کند.

به اخبار نشان داده‌شده در تصویر زیر دقت کنید:

ساختمان فرسوده 1 - عملیات تخریب ساختمان - 8
شکل 6 بافت فرسوده در رسانه‌های خبری

تیترهای ارائه‌شده در تصویر فوق تنها بخش کوچکی از موارد بی شمار رسانه­ های خبری در خصوص بافت های فرسوده در سرتاسر ایران می­ باشد.

متأسفانه، به علت ساخت‌وسازهای متعدد غیراستاندارد سنتی و همچنین عدم نظارت کافی در این خصوص و به‌ویژه پیرشدگی مصالح و به‌طورکلی پیرشدگی ساختمان (پایان عمر مفید ساختمان)، شاهد حجم وسیعی از ساختمان­های فرسوده در کلیه نقاط کشور می­باشیم، که با توجه به زلزله‌خیز بودن اکثر این نقاط و همچنین وجود سایر عوامل طبیعی، لزوم به تخریب و ساخت مجدد و بهسازی در اکثر ساختمان‌های موجود در کشور پیش از پیش احساس می­شود.

برای درک بهتر به این نکته توجه کنید؛ طی تحقیقات صورت گرفته و اعلام‌شده توسط دکتر علی بیت‌اللهی، عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی که در سال 1398 در سایت‌های خبری اعلام شد، مشخص گردید که از مساحت 62667 هکتاری شهر تهران مساحتی بالغ بر 3270 هکتار را بافت فرسوده تشکیل داده است که این عدد چیزی در حدود 5 درصد مساحت کلان‌شهر تهران می­باشد.

حذف

خوشبختانه طی قانون حمایت از احیاء، بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده و اقدامات مؤثری که در بحث تأمین منابع و بودجه بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده صورت گرفته، شاهد رشد چشمگیری در بحث تخریب سازه‌های فرسوده و بازسازی مناطق شهری هستیم.

ساختمان غیرمجاز - عملیات تخریب ساختمان - 9
شکل 7 تخریب ویلای غیرمجاز

لازم به ذکر است، تشخیص گروه‌بندی علل تخریب، هدف اصلی این مقاله نبوده و تنها جهت درک بهتر خوانندگان، در این مقاله گنجانده‌شده‌اند.

تقسیم بندی عملیات تخریب ازنظر حجم عملیات

همان‌طور که در تعریف عملیات تخریب اشاره شد، عملیات تخریب ازنظر حجم عملیات در دو گروه زیر تقسیم‌بندی می‌شود.

های تخریب ساختمان - عملیات تخریب ساختمان - 10
شکل 8 تقسیم‌بندی حجم تخریب

برای مثال، در بحث تخریب جزئی، دربند مشروحه ذیل، بخشی از نکاتی که می‌بایست در عملیات تخریب آسفالت لحاظ شود را مشاهده می‌کنید.

آسفالت - عملیات تخریب ساختمان - 11
شکل 9 تخریب موضعی آسفالت

در این مقاله، با توجه به پراهمیت بودن موضوع تخریب کلی، تنها به بررسی نکات مربوط به این نوع تخریب، اکتفا شده و از ارائه توضیحات مربوط به تخریب جزئی صرف‌نظر شده است. لازم به ذکر است عدم ارائه توضیحات مربوط به تخریب جزئی، بیانگر کم‌اهمیت بودن این نوع از تخریب نبوده و مطالعه فصل بیست و چهارم نشریه 55، به علاقه‌مندان توصیه می‌شود و همچنین با توجه به جامع بودن عملیات تخریب کلی و با توجه به محل و موضوع پروژه، رعایت کلیه نکات مربوط به عملیات تخریب جزئی موجود در پروژه ضروری و الزامی می‌باشد.

چک لیست عملیات تخریب ساختمان

لیست عملیات تخریب ساختمان 1 - عملیات تخریب ساختمان - 12
قسمتی از چک لیست تخریب ساختمان

منبع: سبزسازه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *